Hukuk pratiğinde bir davanın kaderini belirleyen "o" emsal kararı bulmak kadar, o kararın içindeki hukuki gerekçeyi (ratio decidendi) doğru analiz etmek de önemlidir. Ancak 20 sayfalık bir Yargıtay kararını okuyup, ilgili paragrafı bulmak ciddi bir zaman ve dikkat gerektirir. Geleneksel yöntemlerle yapılan araştırmalarda, avukatlar vakitlerinin %70'ini okumaya değil, "aramaya" ve "elemeye" harcarlar.
Emsal AI'ın geliştirdiği "İlke ve Çıkarım Motoru", tam da bu soruna çözüm üretmek için tasarlandı. Sistem, kararı sadece "bulmakla" kalmaz; onu sizin yerinize "okur", analiz eder ve kararın dayandığı temel hukuki ilkeleri maddeler halinde listeler. Bu teknoloji, hukukçulara insanüstü bir okuma hızı kazandırır.
İlke ve Çıkarım Nedir?
Bir Yargıtay kararında olay örgüsü, iddialar, savunmalar, bilirkişi raporları ve yerel mahkeme kararı uzun uzun anlatılır. Bazen kararın %90'ı bu özetlerden oluşur. Ancak hukukçunun aradığı asıl değer, Yargıtay'ın kurduğu hükmün gerekçesidir.
Emsal AI, Büyük Dil Modelleri (LLM) kullanarak kararın tamamını işler ve size şu formatta bir özet sunar:
💡 Karardan Çıkarılan Temel İlkeler
- • İş sözleşmesinin feshinde "son çare ilkesi"ne (ultima ratio) uyulup uyulmadığı, feshin geçerliliği için kurucu unsurdur.
- • İşveren, fesih öncesinde işçiyi başka bir pozisyonda değerlendirme yükümlülüğünü (feshin kaçınılmazlığı) ispatla mükelleftir.
- • Performans düşüklüğü nedeniyle fesihlerde, savunma alınmadan yapılan işlem geçersizdir.
Bu sarı kutucuk, Emsal AI'da her karar detay sayfasının en üstünde yer alır. Böylece 20 sayfalık kararı okumadan önce, kararın sizin olayınıza uygun olup olmadığını 5 saniyede anlayabilirsiniz.
Neden Sadece Özet Değil?
Pek çok sistem size "özet" sunabilir. Ancak "İlke Çıkarımı" (Principle Extraction) farklıdır. Özet, metni kısaltır. İlke çıkarımı ise metindeki hukuki mantığı süzüp alır. Bir kararda 10 farklı konu tartışılabilir ama Emsal AI, sadece emsal teşkil eden, yani diğer davalarda da kullanılabilecek olan "kuralı" size sunar.
"Bu İlkeyi İçeren Benzer Kararları Ara" Özelliği
Belki de platformun en güçlü ama en az bilinen özelliği budur. Bir kararda tam aradığınız hukuki ilkeyi buldunuz (örneğin: "Feshin son çare olması"). Ancak bu kararın tarihi eski veya Daire'si farklı. Elinizdeki davada kullanmak için daha güncel veya daha spesifik kararlara ihtiyacınız var.
Emsal AI'da her ilke maddesinin altında "Bu İlkeyi İçeren Benzer Kararları Ara" butonu bulunur. Bu butona bastığınızda:
- Yapay zeka o ilkeyi (cümleyi) alır ve vektörel uzayda (semantic space) bir "referans noktası" olarak belirler.
- Tüm veritabanında (11 Milyon Belge), metin olarak benzemese bile anlam ve mantık olarak aynı ilkenin tartışıldığı diğer kararları bulur.
- Size "Aynı hukuki mantıkla kurulmuş" en güncel kararları listeler.
Bu özellik, "Zincirleme İçtihat Taraması" yapmanızı sağlar. Bir doğru karardan yola çıkarak, tüm literatürü tarayabilirsiniz.
Teknolojik Altyapı: NLP ve Transformer Modelleri
İlke çıkarma işlemi, basit bir "kopyala-yapıştır" veya "kelime sayma" algoritması değildir. Arka planda Transformer mimarisine sahip gelişmiş Derin Öğrenme (Deep Learning) modelleri çalışır.
Süreç Nasıl İşler?
- Tokenizasyon: Hukuki metin, anlamlı parçalara (token) ayrılır.
- Bağlam Analizi (Context Window): Model, metnin tamamını aynı anda "görür" ve kelimeler arasındaki uzun mesafeli ilişkileri kurar.
- Attention (Dikkat) Mekanizması: Model, metindeki binlerce kelime arasından hangilerinin "sonuç üzerinde etkili" olduğunu (yani hangisinin 'hüküm cümlesi' olduğunu) matematiksel ağırlıklarla belirler.
- Generation (Üretim): Belirlenen bu önemli kısımları, akıcı ve anlaşılır bir Türkçe ile yeniden ifade eder.
*Not: İlke ve çıkarımlar yapay zeka tarafından oluşturulur. Nihai hukuki değerlendirme için her zaman karar metninin aslını incelemeniz önerilir. Emsal AI, size "karar verme" değil, "karar destek" hizmeti sunar.
Gerçek Hayat Senaryoları
Senaryo 1: İçtihat Çelişkisi
Yargıtay'ın farklı daireleri aynı konuda farklı kararlar vermiş olabilir. İlke araması yaparak, çoğunluk görüşünün (hakim olan görüşün) hangi yönde olduğunu istatistiksel olarak görebilirsiniz.
Senaryo 2: Dilekçe Hazırlığı
Dilekçenizin "Hukuki Sebepler" kısmını yazarken, Emsal AI'ın çıkardığı ilkeleri doğrudan kopyalayarak kullanabilirsiniz. Bu maddeler, profesyonel bir hukuk diliyle yazıldığı için dilekçenizin kalitesini artırır.